بیمارستان امام حسن مجتبی(ع) داراب
کلسترول بالا؛ عامل خاموشِ خطر برای قلب و رگها
به گزارش روابط عمومی بیمارستان امام حسن مجتبی (ع) داراب، دکتر سعید تمیز، متخصص قلب و عروق این بیمارستان، با تشریح عوامل خطر و راهکارهای کنترل چربی خون، بر اهمیت ارزیابی منظم خطر قلبیعروقی، اصلاح سبک زندگی و درمان بهموقع اختلالات چربی خون تأکید کرد.
کلسترول بالا چرا خطرناک است؟
دکتر «سعید تمیز» اظهار کرد: «اختلالات چربی خون، بهویژه افزایش کلسترول LDL، از مهمترین عوامل قابلاصلاح خطر بیماریهای قلبیعروقی هستند. این اختلالات در بسیاری از افراد بدون علامتاند و ممکن است فرد تا زمان بروز عوارضی مانند بیماری عروق کرونر، سکته قلبی یا سکته مغزی از وجود آنها آگاه نباشد. به همین دلیل، شناسایی و درمان بهموقع آنها اهمیت زیادی دارد.»
کلسترول خوب و بد؛ تفاوتی که باید بدانیم
وی افزود: «LDL-C یا کلسترول موجود در لیپوپروتئینهای با چگالی پایین، مهمترین عامل ایجاد و پیشرفت آترواسکلروز است و افزایش آن با افزایش خطر بیماریهای قلبیعروقی ارتباط دارد. HDL-C یا کلسترول موجود در لیپوپروتئینهای با چگالی بالا، با انتقال کلسترول از بافتها به کبد ارتباط دارد؛ اما صرفاً بالا بودن HDL-C به معنای کاهش خطر قلبی نیست. بنابراین، هدف اصلی درمان، کاهش LDL-C و سایر لیپوپروتئینهای آتروژنیک است.»
تخممرغ و کلسترول غذایی؛ واقعیت چیست؟
این متخصص قلب و عروق در پاسخ به پرسش درباره مصرف تخممرغ گفت: «تأثیر کلسترول غذایی بر سطح کلسترول خون، در افراد مختلف متفاوت است و معمولاً از تأثیر چربیهای اشباع و چربیهای ترانس کمتر است. بنابراین، برای بیشتر افراد سالم، مصرف متعادل تخممرغ در چارچوب یک رژیم غذایی سالم، بهتنهایی دلیل نگرانی نیست.»
وی ادامه داد: «با این حال، نمیتوان برای همه افراد یک توصیه ثابت ارائه کرد. افرادی که LDL-C بالا، بیماری قلبیعروقی، دیابت یا سایر عوامل خطر مهم دارند، باید رژیم غذایی خود را متناسب با وضعیت بالینی و میزان خطر قلبیعروقی تنظیم کنند. کاهش مصرف چربیهای اشباع، غذاهای فوقفرآوریشده و فستفودها، اهمیت بیشتری از تمرکز صرف بر یک ماده غذایی دارد.»
چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
دکتر تمیز گفت: «سابقه خانوادگی بیماری قلبیعروقی زودرس یا افزایش شدید کلسترول، از مهمترین عوامل خطر غیرقابلتغییر است. در برخی افراد، اختلالات ژنتیکی مانند هیپرکلسترولمی خانوادگی باعث افزایش قابلتوجه LDL-C میشود؛ بنابراین، حتی افراد لاغر و ظاهراً سالم نیز ممکن است در معرض خطر باشند.»
وی افزود: «تغذیه نامناسب، کمتحرکی، مصرف دخانیات، اضافهوزن و چاقی، دیابت، فشار خون بالا و برخی بیماریهای کلیوی یا هورمونی نیز از عوامل مهمی هستند که باید در ارزیابی خطر قلبیعروقی مورد توجه قرار گیرند.»
چرا آزمایش چربی خون اهمیت دارد؟
این متخصص قلب و عروق اظهار کرد: «از آنجا که اختلالات چربی خون اغلب بدون علامت هستند، آزمایش خون یکی از ابزارهای مهم برای شناسایی آنهاست. با این حال، زمانبندی آزمایش برای همه افراد یکسان نیست و باید بر اساس سن، سابقه خانوادگی، عوامل خطر، بیماریهای زمینهای و نتایج آزمایشهای قبلی تعیین شود.»
وی تأکید کرد: «هدف LDL-C نیز برای همه افراد یکسان نیست. در راهنماهای معتبر، اهداف درمانی بر اساس میزان خطر قلبیعروقی تعیین میشوند. برای مثال، در بسیاری از بیماران مبتلا به بیماری قلبیعروقی آترواسکلروتیک، هدف LDL-C کمتر از ۵۵ میلیگرم در دسیلیتر است؛ در حالی که در افراد با خطر پایینتر، هدف درمانی میتواند متفاوت باشد.»
راهکارهای کنترل چربی خون در زندگی روزمره
دکتر تمیز توصیه کرد: «مصرف سبزیجات، میوهها، حبوبات، غلات کامل، ماهی، مغزها و روغنهای گیاهی غیراشباع مانند روغن زیتون را افزایش دهید و مصرف گوشتهای پرچرب، فرآوردههای گوشتی، غذاهای سرخشده، کره و نوشیدنیهای شیرین را کاهش دهید.»
وی ادامه داد: «برای بیشتر بزرگسالان، انجام حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته، همراه با تمرینات قدرتی در دو روز از هفته توصیه میشود. کاهش وزن در افراد دارای اضافهوزن یا چاقی، ترک سیگار و کنترل فشار خون و قند خون نیز میتواند به کاهش خطر قلبیعروقی کمک کند.»
داروهای کاهنده چربی؛ چه زمانی لازماند؟
دکتر تمیز تأکید کرد: «استاتینها همچنان داروهای اصلی و خط اول کاهش LDL-C هستند و در بسیاری از بیماران، نقش مهمی در پیشگیری از سکته قلبی و مغزی دارند. در صورت کافی نبودن پاسخ به استاتین یا وجود شرایط خاص، پزشک ممکن است داروهای دیگری مانند ازتیمیب و سایر داروهای کاهنده چربی را نیز در نظر بگیرد.»
وی افزود: «انتخاب دارو و دوز آن باید بر اساس میزان خطر، سطح LDL-C، بیماریهای زمینهای و شرایط فردی بیمار انجام شود. مصرف خودسرانه یا قطع دارو بدون مشورت با پزشک توصیه نمیشود و درمان دارویی جایگزین اصلاح سبک زندگی نیست.»
پیام پایانی
دکتر تمیز در پایان گفت: «کلسترول بالا، بهویژه افزایش LDL-C، یکی از مهمترین عوامل قابلاصلاح خطر بیماریهای قلبیعروقی است. با شناسایی بهموقع، اصلاح سبک زندگی و در صورت نیاز درمان دارویی، میتوان خطر بروز عوارض قلبیعروقی را به میزان قابلتوجهی کاهش داد.»
وی تأکید کرد: «افرادی که سابقه خانوادگی بیماری قلبیعروقی زودرس، دیابت، فشار خون بالا، اضافهوزن یا سایر عوامل خطر دارند، بهتر است برای ارزیابی چربی خون و خطر قلبیعروقی به پزشک مراجعه کنند. هدف، صرفاً پایین آوردن یک عدد در آزمایش نیست؛ بلکه پیشگیری از بیماری قلبی و حفظ سلامت قلب و عروق در طول زندگی است.»
نظر دهید